Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №20/53

2014 jylǵy 21 qańtar, Astana qalasy Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartty bekitý týraly 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 138-5 babynyń 3 tarmaǵyna jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 29 sáýirdegi «Kásiptik standarttardy ázirleýge 2013 jylǵa qarajat bólý jáne ony paıdalaný qaǵıdalaryn bekitý týraly» № 406 qaýlysyna sáıkes, buıyramyn: 1. Jibek ósirý qyzmetindegi kásibı standart bekitilsin. 2. Mal sharýashylyǵy departamenti (E.Q. Ahmetov) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda bekitilgen tártippen kásibı standartty engizýge sharalar qabyldasyn. 3. Áleýmettik saıasat basqarmasy (S.S. Lepeshko) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin jáne resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin. 4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Áleýmettik saıasat basqarmasyna (S.S. Lepeshko) júktelsin. 5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.MAMYTBEKOV. Kelisilgen Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri T. Dúısenova ___________ 2014 jylǵy 7 sáýir Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2014 jylǵy 21 qańtardaǵy № 20/53 buıryǵymen bekitilgen Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standart(budan ári - KS): 1) kásibı bilim berý men eńbek salalary arasyndaǵy qarym-qatynasty retteýge; 2) kásibı qaıta daıarlaý men biliktiligin kóterýdi daıyndaý baǵdarlamalaryn ázirleý talaptarynyń merzimin belgileýge; 3) attestasııalaý men sertıfıkattaýda qyzmetkerlerdiń quzyrettiligin baǵalaý talaptarynyń merzimin belgileýge; 4) kásibı qyzmettiń mánine biryńǵaı talaptar ázirleýge, eńbek naryǵynyń zamanaýı talaptaryna jaýap beretin biliktilik talaptaryn jańartýǵa; 5) personaldy basqarý salasyndaǵy keń aýqymdy mindetterdi sheshýge; 6) bilim berý standarttaryn, oqý josparlaryn, modýldik oqý baǵdarlamalaryn ázirleý, sondaı-aq tıisti oqý-ádistemelik materıaldardy ázirleýge; 7) kásibı daıarlyǵyn baǵalaýdan ótkizý jáne mamandar biliktilikteriniń sáıkestikterin rastaýǵa arnalǵan. 2. KS negizgi paıdalanýshylary: 1) bilim berý mekemeleri túlekteri, jumysshylar; 2) uıymdardyń basshylary men jumysshylary, uıymdardyń personaldy basqarý bólimsheleriniń basshylary men mamandary; 3) bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleıtin mamandar; 4) mamandardyń kásibı daıarlyǵyn baǵalaý jáne biliktigine sáıkestigin rastaý salasyndaǵy mamandar. 3. KS negizinde kásiporyndar qyzmetiniń fýnksıonaldyq úlgilerine, laýazymyna, qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý, attestasııadan ótkizý, eńbekke yntalandyrý júıesine ishki, korporatıvti standarttar jáne basqalar ázirlenýi múmkin. 4. Osy KS-da tómendegi termınder men ańyqtamalar qoldanylady: 1) biliktilik – jumysshynyń eńbek qyzmetiniń naqty túrin oryndaýǵa kásibı daıyndyq dárejesi; 2) biliktilik deńgeıibilikti deńgeıi – atqarylatyn jumystardyń kúrdeliligi, derbestigi men jaýaptylyǵy kórinetin qyzmetkerdiń biliktiligine (quzyrettiligine) qoıylatyn talaptar deńgeıi; 3) eńbek máni - belgili bir eńbek quraldarynyń kómegimen ónim jasaý maqsatynda qyzmetkerdiń is-qımyly baǵyttalatyn zat; 4) eńbek quraly – qyzmetkerdiń eńbek mánin bastapqy kúıden ónimge aınaldyrý úshin paıdalanatyn quraldary; 5) eńbek qyzmetiniń túri – eńbek fýnksııalarynyń tutas jıyntyǵymen jáne olardy oryndaý úshin qajetti quzyrettilikpen qurylǵan kásibı qyzmet salasyndaǵy quramdas bólik; 6) eńbek fýnksııasy – bıznes-úrdispen anyqtalatyn jáne olardyń eńbek qyzmetiniń naqty túriniń sheńberinde oryndalýy úshin tıisti quzyrettiliktiń bolýyn kózdeıtin eńbek áreketteriniń ıntegrasııalanǵan jáne tıisinshe avtonomdy jıyntyǵy; 7) kásibı qyzmet salasy – ortaq ıntegrasııalanǵan negizi (uqsas jáne jýyq mánder, obektiler, tehnologııalar, sonyń ishinde eńbek quraldary) jáne eńbek fýnksııalarynyń uqsas jıyntyǵyn jáne olardy oryndaý úshin quzyrettilikti kózdeıtin salanyń eńbek qyzmeti túrleriniń jıyntyǵy; 8) KS – naqty kásibı qyzmet salasyndaǵy eńbek sapasy men jaǵdaıy, biliktiligi, quzyrettiligi, mazmuny deńgeıine qoıylatyn talaptardy aıqyndaıtyn standart; 9) KS birligi – osy qyzmet túri úshin tutas, aıaqtalǵan, tıisinshe avtonomdy jáne mańyzdy bolyp tabylatyn naqty eńbek fýnksııasynyń ashyq sıpattamasynan turatyn KS qurylymdyq elementi; 10) kásip – arnaıy daıyndyqtyń, jumys tájirıbesiniń nátıjesinde paıda bolǵan arnaıy bilimdi, eptilikti jáne praktıkalyq daǵdylardy talap etetin jáne bilimi týraly tıisti qujattarmen naqtylanatyn adamnyń eńbek qyzmetiniń negizgi túri; 11) quzyrettilik – qyzmetkerdiń kásibı qyzmette bilimin jáne iskerligin qoldaný qableti; 12) laýazym – laýazymdyq ókilettikter men laýazymdyq mindetter sheńberi júktelgen jumys berýshiniń qurylymdyq birligi; 13) mindet – naqty bir eńbek mánderi men quraldaryn paıdalana otyryp eńbek fýnksııasyn iske asyrýmen jáne nátıjege qol jetkizýmen baılanysty is-qımyl jıyntyǵy; 14) sala – shyǵarylatyn ónimniń, óndiris tehnologııasynyń, negizgi qorlar men jumys isteıtinderdiń kásibı daǵdylarynyń jalpylyǵy tán kásiporyndar men uıymdardyń jıyntyǵy; 15) salalyq biliktilik sheńberi (budan ári - SBSh) – salada quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 16) ulttyq biliktilik sheńberi (budan ári - UBSh) – eńbek naryǵynda quptalatyn biliktilik deńgeıleriniń qurylymdalǵan sıpattamasy; 17) fýnksıonaldyq karta – ár túrli kásibı qyzmetter salasynyń sheńberinde belgilengen, qyzmetker oryndaıtyn eńbek qyzmetiniń túriniń eńbek fýnksııalary men kásibı mindetteriniń qurylymdanǵan sıpattamasy. 2. KS pasporty 5. Ekonomıkalyq qyzmet túri (kásibı qyzmet salasy) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik jikteýshisi 03-2007: 01.49 Janýarlardyń basqa túrlerin ósirý, 13.10 Iirilgen jip jáne toqyma jipter, 13.20 Toqyma ónimder óndirisi. 6. Ekonomıkalyq qyzmet túriniń (kásibı qyzmet salasy) negizgi maqsaty: jibek sharaýashylyǵy salasyn damytý, ǵylymı negizdelgen tehnologııalardy engizý, tehnıkalyq retteý, jibek sharýashylyǵyn ındýstrııalandyrý jáne ony toqyma óndirisimen biriktirý negizinde shibektiń básekege jaramdylyǵyn arttyrý. KS jibek ónerkásibi kásibı qyzmet salasynda eńbek mánine, sapasyna, jaǵdaıyna jáne qyzmetkerlerdiń biliktiligi men quzyrettiligine qoıylatyn talaptardy belgileıdi. 7. Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri osy KS 1-qosymshasynda berilgen. Standart talaptary qyzmet túrlerine jáne osy salanyń tómendegi kásipterine jatady: jibekshi; jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy; pillá býlaýshysy; óńdelmegen jibekti sýǵa salýshy. 3. Eńbek qyzmeti (kásip) túrleriniń kartochkasy 1-paragraf. Jibekshi 8. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 2-3. 9. Laýazymnyń múmkin ataýlary: jibekshi. 10. «Jibekshi» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: jibek qurtyn ósirý jónindegi jumystardy oryndaý. 11. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 2-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 12. Jibekshiniń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 13. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, jibekshi oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 2-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 14. Jibekshiniń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 2-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 15. Jibekshiniń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 2-qosymshasynyń 5, 6, 7-kestelerinde kórsetilgen. 2-paragraf. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy 16. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 2-3. 17. Laýazymnyń múmkin ataýlary: jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy. 18. «Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: jibek qurty uryqtaryn óńdeý boıynsha jumystardy oryndaý. 19. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 3-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 20. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshanyń 2-kestesinde kórsetilgen. 21. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 3-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 22. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 3-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 23. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 3-qosymshasynyń 5,6-kestelerinde kórsetilgen. 3-paragraf. Pillá býlaýshysy 24. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 3. 25. Laýazymnyń múmkin ataýlary: pillá býlaýshysy. 26. «Pillá býlaýshysy» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: pillálardy býlaý úderisin júrgizý. 27. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 4-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 28. Pillá býlaýshysynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 4-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 29. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, pillá býlaýshysy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 4-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 30. Pillá býlaýshysynyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 4-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 31. Pillá býlaýshysynyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 4-qosymshasynyń 5-kestesinde kórsetilgen. 4-paragraf. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy 32. SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi – 2. 33. Laýazymnyń múmkin ataýlary: óńdelmegen jibekti sýǵa salýshy. 34. «О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy» kásibi sýbektiniń negizgi qyzmetin júzege asyrýǵa baılanysty mindetterdi bilýge jáne atqara bilýge mindetteıdi: óńdelmegen jibekti sýǵa salý tehnologııalyq prosesin júzege asyrý. 35. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy osy KS 5-qosymshasynyń 1-kestesinde kórsetilgen. 36. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar osy KS 5-qosymshasynyń 2-kestesinde kórsetilgen. 37. Eńbek fýnksııalaryn aıqyndaıtyn, óńdelmegen jibekti sýǵa salýshy oryndaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi osy KS 5-qosymshanyń 3-kestesinde kórsetilgen. 38. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshynyń oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy jáne eńbek áreketteri osy KS 5-qosymshasynyń 4-kestesinde kórsetilgen. 39. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshynyń quzyrettilikterine qoıylatyn talaptar osy KS 5-qosymshasynyń 5-kestesinde kórsetilgen. 4. KS ázirleýshileri 40. KS ázirleýshisi Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyq mınıstrligi bolyp tabylady. 41. Kelisý paraǵy, KS saraptamasy men tirkelýi osy KS 6- qosymshasynda kórsetilgen. Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 1-qosymshasy Qyzmet túrleri, kásipter, biliktilik deńgeıleri № r/s Qyzmet túri ataýy Eńbek naryǵy tendensııalaryn esepke alǵandaǵy kásip ataýy 01-2005 Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishisine sáıkes kásipter ataýy SBSh biliktilik deńgeıleri 1. Jibek ónerkásibi Jibekshi Jibekshi 2-3 2. Jibek ónerkásibi Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy 2-3 3. Jibek ónerkásibi Pillá býlaýshysy Pillá býlaýshysy 3 4. Jibek ónerkásibi О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy 2 Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 2-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 6123Jibekshi Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 64-shyǵarylym, taraý: Mal sharýashylyǵyndaǵy jumys jáne jumysshylardyń kásipteri BTBA boıynsha kásibi Jibekshi SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 2 2 3 4-5 2-keste. Jibekshiniń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Jibek ónerkásibi fermasy, ǵylymı-zertteý ınstıtýty Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Teri jáne teri asty ózeginiń birqatar aýrýlardyń damýy Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 2 Jalpy, negizgi orta bilimnen tómen emes, orta bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (kásiporynda bilimdi uıymdastyrý nemese oqytý bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar) Talap etilmeıdi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý) Talap etilmeıdi 4 Joǵary deńgeıdiń tehnıkalyq jáne kásibı bilimi (qosymsha kásibı daıyndyq), praktıkalyq tájirıbe Tájirıbesi 1 jyldan kem emes 3-keste. Jibekshi oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Pillálarǵa arnalǵan shópter men sabandardy daıyndaý, olardy qurttardy ósiretin jerlerge jetkizý; stanoktarda sabandardan pillá qabyǵyn daıyndaý; oramany taratý jáne tóseıtin qaǵazdy kesý, 3-5 jastaǵy juldyzqurtqa arnalǵan qorekti daıyndaý, ázirleý jáne jetkizý; pillálardy qolmen tazartý; sórelerde ravendýkti tigý jáne kerý, kóleńkeli keptirgishtee shymyldǵyn ilý 2 Qabyldanǵan pillálardy daıyn qosyǵa salý, olardy ýaqytsha saqtaý ornyna nemese mehanıkalyq pillá keptirgishke aparý (býly morılka), mehanıkalyq keptirgishke nemese býly morılkaǵa salý jáne olardan shyǵarý, jartylaı kepken pillálardy kóleńkeli keptirgish sórelerine aparý; qurǵaq pillálardy kanarlarǵa tyǵý jáne baılamdarǵa salý, kóleńke pillá keptirgish sórelerde pillálardy aralastyrý, karapachah pillálaryn suryptaý 3 Pillálardy pillá qabyǵynan alý, sapasy boıynsha irikteý jáne jiberý úshin qaptaý; qurttardy ósiretin jerlerde jáne qoǵamdyq úı-jaılarda jibek qurtyn molynan qorektendirýdi uıymdastyrý jáne ótkizý. 4 Tiri pillálardy sýǵa salý jáne iriktelgen pillálardy býmen pillá keptirgish kameralarda, konveıerli jáne jáshiktik pillá keptirgishterde keptirý; kameraǵa pillálar salynǵan arbalardy kirgizý jáne shyǵarý; kamerada belgilengen temperatýrany ustaý jáne rejımge sáıkes sýlaý prosessin qadaǵalaý: jibek qurty uryǵynyń ınkýbasııasyn júrgizý 4-keste. Jibekshi oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Shóp, saban, pillá,tósem qysymy, ramalar, ravendýk Sarǵaldaq, arsha, ermen jýsan, ebelek, tóseýge arnalǵan materıaldar, qaǵaz, orama, sóre, keptirgish 1-1)Qurt pillányń túbine aparatyn, pillá negizine júretin jibek jipterine arnalǵan bekitý núktelerin kóp tabatyn pillány buıralaý úshin yńǵaıly oryn berý 1-2)Oramalardy jaıý jáne astyna tóseletin tegeýrindi kesý; ramalardy qaǵazben tóseý 2 Pillálar, pillá keptirgish, kenarlar, baılamdar Tut japyraqtary, qolǵap, halat, transport, arnaıy qoraptar, keptirý pillálar, sóre, qolǵaptar, halat 2-1) Daıyndaý qosyǵa qabyldanǵan pillálardy salý, olardy ýaqytsha saqtaý ornyna nemese mehanıkalyq pillá keptirgishke (býly morılka) aparý 2-2) Mehanıkalyq pillá keptirgishke nemese býly morılkaǵa salý jáne olardan alyp jartylaı kepken pillálardy kóleńkeli keptirgish sórelerine salý; qurǵaq pillálardy kanarlarǵa tyǵý jáne baılamdarǵa salý 3 Pillálar, qaýyz, pillá suryptary Pillálardy keptirýge arnalǵan quraldar, sóreler, kamera, termometr, gıdrometr 3-1)Pillálardy keptirý. Qazannan alyp jáne pillálarǵa asyqpaı kebýge ýaqyt berý; sonda olar sórelerge tolyǵymen kebý úshin ornalastyrylady 4 Pillálar, qazan Kamera, termometr, gıdrometr 4-1) Pillálardy keptirý; qazannan alyp, sórelerge tolyǵymen kebý úshin ornalastyrý; jibek qurty uryǵynyń ınkýbasııasyn júrgizý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 2-deńgeıli jibekshiniń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Negizgi praktıkalyq jáne tanymdyq daǵdylaryn qoldanyp standartty jáne birtektes praktıkalyq mindetterdi oryndaý Pillálardy buıralaýǵa jiberý úshin bir tıpti praktıkalyq mindetterdi sheshý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan bilimder 1-2) Pillálardy keptirý sheńberinde jumystyń nátıjesi men sapasyna jaýapkershilik Nusqaýlyqta berilgen algorıtm boıynsha áreket tásilin tańdaý jáne áreketti jumys jaǵdaıynyń sharttaryna sáıkes túzetý Negizgi jáne qarapaıym aspaptar, quraldar, jumys úderisi rásimderi 2-1) Pillálardyń mol ónimin ósirýine jaýapkershilik Kúrdeli emes praktıkalyq mindetterdi oryndaý úshin negizgi praktıkalyq jáne tanymdyq daǵdylardy qoldana biledi Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan bilimder 6-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli jibekshiniń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 2-2) Pillálardy tıeý sheńberindegi jaýapkershilik Standartty jáne qarapaıym praktıkalyq máselelerdi sheshe bilý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan, praktıkaǵa baǵdarlanǵan kásibı bilimder 3-1) Jibek qurtyn azyqtandyrýdy júrgizýge jatatyn oryndaýshylyq qyzmetti túsiný Bilim men praktıkalyq tájirıbe negizinde tanymal áreketterdiń tásilin tańdaý Paıdalaný, tehqyzmet kórsetý, ornalastyrý, saqtaý jáne aspaptar men eńbek áreketinde paıdalanylatyn quraldardy, materıaldardy qattaý Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 3-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 6123 Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 64-shyǵarylym, taraý: Mal sharýashylyǵyndaǵy jumys jáne jumysshylardyń kásipteri BTBA boıynsha kásibi Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 3 2-3 4 4-5 2-keste. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zaýytynyń, jibek ónerkásibiniń synamalyq taldaý, hımııalyq-bakterıologııalyq taldaý zerthanalarynda Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Teri, ókpe aýrýlary, sozylmaly rınıt, allergııa. Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 2 Jalpy, negizgi orta bilimnen tómen emes, orta bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (kásiporynda bilimdi uıymdastyrý nemese oqytý bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar). Talap etilmeıdi 3 Praktıkalyq tájirıbesiz negizgi orta bilim bazasynda jalpy orta bilimi nemese tehnıkalyq jáne kásibı bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (bir jylǵa deıin kásibı daıyndyqty uıymdastyrý bazasyndaǵy kýrstar nemese kásiporynda oqytý) 2 dárejedegi 1 jyldan kem emes 3-keste. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Jasýsha kletkalarynan jáne ızolıatorlardan perse pillániń shashylýy, perseni irikteý, presske aparatyn kanarlarǵa tyǵyzdaý; túıgish, jabyndy jáne nysandy shynylardy jýý; pillálardiń partııalaryn biriktirý jáne torǵa, sórelerge sebý, olardy shashý, aýystyrý jáne qapshyqtarǵa toltyrý; uryqtardy saqtaý qoımasynyń temperatýrasyn, ylǵaldylyǵyn tirkeý 2 Kóbelekterdi qosaqtaý, bólý, olardy ızolıatorlarǵa jáne jibek qurtynyń uryǵyn bólý úshin qapshyqtarǵa salý; dernásilderiniń oıyǵy bar pillálardy oıyp alý, dernásilderdi ýqalaý; preparattardy mıkrokóshirý 3 Pillálardyń sorttyq quramyn aıqyndaý jáne dernásilderdi aldyn ala zertteý; tuzdy qyshqyl eritindisinde jazǵy baǵyttaǵy jibek qurtynyń uryǵyn óńdeý 4-keste. Jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashy oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Pillálar, perse, kanarlar, jabyndy jáne nysandy shynylar, jibek qurtynyń uryǵy Torlar men ızolıatorlar, túıgish, jýý quraldary, aspaptar, qolǵaptar, halat, qapshyq, jaılaq qańyltyr tabaq 1-1)Torlar men ızolıatorlardan perse pillálaryn sebý, perseni irikteý, presske aparatyn kanarlarǵa tyǵyzdaý; túıgish, jabyndy jáne nysandy shynylardy jýý. Jibek qurtynyń uryǵyn jýý, keptirý, irikteý jáne oraý 2 Jibek qurtynyń uryǵy, kóbelekter, pillálar, dernásilder Torlar men ızolıatorlar, qaptar, qosaqtaýǵa arnalǵan jabdyq 2-1) Kóbelekterdi qosaqtaý, bólý, olardy ızolıatorlarǵa jáne jibek qurtynyń uryǵyn bólý úshin qapshyqtarǵa salý; urǵashylaryn qaǵaz qapshyqqa oqshaýlaý. Perseni irikteý, presske aparatyn kanarlarǵa tyǵyzdaý 3 Pillálar Dernásilder, apparat, qural-jabdyq, zerthana 3-1) Pillálardyń suryptyq quramyn aıqyndaý; pillálardyń suryptaryn aıyrý. 5-keste. SBSh biliktiliktiń 2-deńgeıli jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Kletkalardan, oqshaýlaǵyshtardy, perse pillálardy sebý aıasynda, analyǵy bar untaqtaǵyshty jýý, jabýly jáne zattyq shynylar jaýapkershiligi Standartty jáne qarapaıym praktıka-lyq máselelerdi sheshe bilý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan, praktıkaǵa baǵdarlanǵan kásibı bilimder 2-1) Kóbelekterdi qosaqtaý, bólýdi qosa alǵanda atqarýshylyq qyzmetti túsiný Bilim jáne praktı-kalyq tájirıbe negizinde is-áreket ádisterin tańdaý Kásibı qyzmette qoldanylatyn materıaldardy, qural-jabdyqtardy qoldaný, olarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý, tasymaldaý, saqtaý jáne qoımaǵa qoıýdyń negizgi qaǵıdalary 6-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli jibek qurtyn ázirleý jónindegi zerthanashynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Kletkalardan, oqshaýlaǵyshtardy, perse pillálardy sebý aıasynda, analyǵy bar untaqtaǵyshty jýý, jabýly jáne zattyq shynylar jaýapkershiligi Standartty jáne qarapaıym praktıkalyq máselelerdi sheshe bilý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan, praktıkaǵa baǵdarlanǵan kásibı bilimder 2-1) Kóbelekterdi qosaqtaý, bólýdi qosa alǵanda atqarýshylyq qyzmetti túsiný Bilim jáne praktı-kalyq tájirıbe negizinde is-áreket ádisterin tańdaý Kásibı qyzmette qoldanylatyn materıaldardy, qural-jabdyqtardy qoldaný, olarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý, tasymaldaý, saqtaý jáne qoımaǵa qoıýdyń negizgi qaǵıdalary 3-1) Pillániń jynysyn anyqtaýǵa qosa alǵanda atqarýshylyq qyzmetti túsiný Standartty prak-tıkalyq máse-lelerdi sheshe bilý Zatty jetildirý zatyn, eńbekti josparlaý jáne uıymdastyrý bilimi Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 4-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 7431 Pillá býlaýshysy Qazaqstan Respýblıkasy jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 44-shyǵarylym, 7 taraý, Ulttyq matalardy óndirý BTBA boıynsha kásibi Pillá býlaýshysy SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 3 4 2-keste. Pillá býlaýshysynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Jibek oraý óndirisi, trıkotaj ónerkásibi, jún ónerkásibi Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Teri, ókpe aýrýlary, sozylmaly rınıt, allergııa Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 3 Negizgi orta bilimnen tómen emes, jalpy orta bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (kásiporynda bilimdi uıymdastyrý nemese oqytý bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar) Talap etilmeıdi 3-keste. Pillá býlaýshysy oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Pilláoraýshy stanokta nemese avtomatty pilláoraýshy stanoktary bar agregırlengen mashınada pillálardy býlaý prosesin júrgizý. Qozdyrǵysh ara qatynasta «jańa» jáne «eski» qyzmet kórsetiletin býlaý baqyrashpen nemese kanalmen qamtamasyz etý jáne pillá jipteriniń ushyn tabý 2 Pillálardy jeke silkileý jáne pillá jipterin tazartý; Jipterdiń ushy bar pillálardy ushy joq pillálardan bólý, pillálardy silkileý aımaǵyn kóp ushty pillálardan jáne plenkalardan tazartý 3 Pillálardy tasymaldaý úshin konveıerdiń ydys-lotkasynda pillálar porsııasyn berýdi retteý; ysqyshtarmen óńdeý úshin qyzmet kórsetetin mashınalar kanalyna pillálardy berýdi qamtamasyz etý 4-keste. Pillá býlaýshysy oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 Pillálar Pilláoraýshy mashına, pilláoraýshy stanok 1-1) Pilláoraýshy stanokta nemese avtomatty pilláoraýshy stanoktary bar agregırlengen mashınada pillálardy býlaý prosesin júrgizý; qozdyrǵysh ara qatynasta «jańa» jáne «eski» qyzmet kórsetiletin býlaý baqyrashpen nemese kanalmen qamtamasyz etý jáne pillá jipteriniń ushyn tabý 2 Pillá jibi, jipterdiń ushy, tazalanǵan pillálar Pilláoraýshy mashına, legen, qolǵaptar 2-1) Pillá jipterin tazartý. Tazartylǵan jáne tabylǵan jip ushtary bar pillálardy ydysqa salý; pillálardy bólý, pillá jipterin sletterden tazartý jáne jipteriniń ushy joq pillálardan tabylǵan jipterdiń ushtarymen pillálardy bólý 3 Pillálar, pillá porsııalary Ydys-lotoktar, qolǵaptar ,shetka, óńdeýge arnalǵan quraldar 3-1) Pillálardyń ydys-lotoktaǵy porsııasyn retteý; ysqyshtarmen óńdeý úshin qyzmet kórsetetin mashınalar kanalyna pillálardy berý. О́ńdeýdi baqylaý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 3-deńgeıli pillá býlaýshysynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) Pillálardy býlaý aıasyndaǵy jaýapkershilik Standartty jáne qarapaıym praktıkalyq tapsyrmalardy sheshe bilý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan, praktıkaǵa baǵdarlanǵan kásibı bilimder 2-1) Pillá jipterin tazartý, tazartylǵan jáne tabylǵan jip ushtary bar pillálardy ydysqa salýdy qosa alǵanda atqarýshylyq qyzmetti túsiný Bilim jáne praktıkalyq tájirıbe negizinde is-áreket ádisterin tańdaý Kásibı qyzmette qoldanylatyn materıaldardy, qural-jabdyqtardy qoldaný, olarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetý, tasymaldaý, saqtaý jáne qoımaǵa qoıýdyń negizgi qaǵıdalary 3-1) Pillálardyń ydys-lotoktaǵy porsııasyn retteýdi qosa alǵanda atqarýshylyq qyzmetti túsiný Standartty praktıkalyq mindetterdi sheshe bilý Zatty túrlendirý tehnologııasyn, jumysty josparlaý men uıymdastyrýdy bilý Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 5-qosymshasy 1-keste. Qoldanystaǵy normatıvtik qujattarmen baılanysy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kásipter jikteýishi (MKJ) Bazalyq top 9350 О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy QR jumysshylar kásipteri men jumystarynyń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtaǵyshy (BTBA) Shyǵarylym, BTBA taraýy 44-shyǵarylym, 2 taraý. Toqyma óndirisindegi jalpy mamandyqtar BTBA boıynsha kásibi О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy SBSh biliktilik deńgeıi BTBA boıynsha razrıadtar 2 2 2-keste. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshynyń eńbek sharttaryna, bilimine jáne jumys tájirıbesine qoıylatyn talaptar Kásibi boıynsha múmkin jumys oryndary (kásiporyn, uıym) Jibek oraý óndirisi, trıkotaj ónerkásibi, jún ónerkásibi Zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılary Joq Jumysqa jiberýdiń erekshe sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes SBSh biliktilik deńgeıi Kásiptik bilim berý jáne oqytý deńgeıi Qajetti eńbek tájirıbesi 2 Negizgi orta bilimnen tómen emes, jalpy orta bilimi bolǵan jaǵdaıda praktıkalyq tájirıbe jáne/nemese kásibı daıyndyq (kásiporynda bilimdi uıymdastyrý nemese oqytý bazasyndaǵy qysqa merzimdi kýrstar) Talap etilmeıdi 3-keste. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy oryndaıtyn, eńbek fýnksııalaryn anyqtaıtyn, KS birlikteriniń tizbesi Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek fýnksııasynyń ataýy (kásibı standarttyń birligi) 1 Belgilengen rejımge sáıkes vannaǵa, vakýým-apparatqa óńdelmegen jibekti sýǵa salýdyń tehnologııalyq prosesti engizý; jibekti sýǵa salýǵa daıyndaý: maılyqqa oraý jáne vannaǵa, vakýým-aparatqa salý, óńdelmegen jibegi bar sterjenderdi kassetaǵa qondyrý jáne bakqa tıeý 2 Pillálardy jeke silkileý jáne pillá jipterin tazartý; resept boıynsha sýǵa salý úshin emýlsııa daıyndaý 3 Emýlsııanyń temperatýrasyn, qysymyn jáne baǵytyn baqylaý; jibekti túsirý, óńdelmegen jibektiń sterjenderin arbaǵa salý jáne qondyrý, tasymaldaý; qalbaǵaı men sterjendi jınaý 4-keste. О́ńdelmegen jibekti sýǵa salýshy oryndaıtyn KS birlikteriniń sıpattamasy Eńbek fýnksııa-larynyń shıfry Eńbek zattary Eńbek quraldary Mindetter (eńbek is-áreketteri) 1 О́ńdelmegen jibek, pillálar, aınaldyrǵysh mashına Vanna, vakýým-apparat, sý, bak, motaldy taz, kasseta, sýǵa salýǵa arnalǵan quraldar 1-1) Belgilengen rejımge sáıkes vannaǵa óńdelmegen jibekti sýǵa salý tehnologııalyq prosesin júrgizý; Belgilengen rejımge sáıkes vannaǵa óńdelmegen jibekti sýǵa salý tehnologııalyq prosesin júrgizý 2 Pillá jibi, pillá qabyǵy, emýlsııa, óńdelmegen jibek Serasın, sý, bak, sirke qyshqyly 2-1)Pillá qabyǵyn jumsartý jáne pillá jipterin tazartý; resept boıynsha sýǵa salý úshin emýlsııa daıyndaý. Daıyndalǵan emýlsııany óńdelmegen jibekke tıeý jáne sýǵa salý 3 Emýlsııa, termometr Termometr, gıdrometr, qyzýólsheýish 3-1) Emýlsııa temperatýrasyn baqylaý; emýlsııa sırkýlıasııasynyń qysymyn jáne baǵytyn baqylaý; jibekti tıeý, óńdelmegen jibektiń sterjenderin arbaǵa salý jáne qondyrý, tasymaldaý 5-keste. SBSh biliktiliktiń 2-deńgeıli óńdelmegen jibekti sýǵa salýshynyń quzyretine qoıylatyn talaptar Mindetter shıfry Tulǵalyq jáne kásiptik quzyrettilikter Bilikter men daǵdylar Bilimder 1-1) О́ńdelmegen jibekti sýǵa salý boıynsha tehnologııalyq prosesti júrgizý aıasyndaǵy birtektes praktıkalyq mindetterdi sheshý Standartty praktıkalyq mindetterdi sheshý jáne bel-gilengen nátıjelerge jetý Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan bilim 2-1) Pillá qabyǵyn jumsartý, pillá jipterin tazartý jáne emýlsııany daıyndaý úderisi aıasynda jumystyń sapasy men nátıjesi úshin jaýapkershilik Nusqaýlyqpen belgilengen algorıtm boıynsha is-áreket jasaý ádisterin tańdaý Negizgi jáne qarapaıym qural-jabdyqtary, jumys úderisiniń tártibi 3-1) О́ziniń densaýlyǵy men qaýipsizdigine, basqalardyń densaýlyǵy men qaýipsizdigine jaýapty bolady Qarapaıym praktıkalyq mindetterdi oryndaý úshin negizgi praktıkalyq jáne tanymdyq daǵdylardy qoldaný Kásibı daıyndyq úderisinde alynǵan bilim Jibek ósirý boıynsha qyzmettegi kásibı standartynyń 6-qosymshasy Kelisý paraǵy Uıymnyń ataýy Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Osy KS tirkeldi ___________________________________________________ Kásibı standarttar Reestrine engizildi, tirkeý № ________________________ Hat (hattama) № ______________________Kúni__________________________ Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 21 mamyrda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №9448 bolyp engizildi.